(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.7. అధ్యాయః 007
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి విశ్వామిత్రస్యోత్పత్తిప్రకారకథనేనైవ బ్రాహ్మణ్యప్రాప్తిప్రకారకధనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ।

శ్రూయతాం పార్థ తత్త్వేన విశ్వామిత్రో యథా పురా।
బ్రాహ్మణత్వం గతస్తాత్ బ్రహ్మర్షిత్వం తథైవ చ॥ 13-7-1(81460)
భరతస్యాన్వవాయే వై మిథిలో నామ పార్థివః।
బభూవ భరతశ్రేష్ఠ యజ్వా ధర్మభృతాంవరః॥ 13-7-2(81461)
తస్య పుత్రో మహానాసీంజహ్నుర్నామ నరేశ్వరః।
దుహితృత్వమనుప్రాప్తా గంగా యస్య మహాత్మనః॥ 13-7-3(81462)
తస్యాత్మజస్తుల్యగుణః సింధుద్వీపో మహాయశాః।
సింధుద్వీపాచ్చ రాజర్షిర్బలాకాశ్వో మహాబలః॥ 13-7-4(81463)
వల్లభస్తస్య తనయః సాక్షాద్ధర్మ ఇవాపరః।
కుశికస్తస్య తనయః సహస్రాక్షసమద్యుతిః॥ 13-7-5(81464)
కుశికస్యాత్మజః శ్రీమాన్గాధిర్నామ జనేశ్వరః।
అపుత్రః ప్రసవేనార్థీ వనవాసముపావసత్॥ 13-7-6(81465)
కన్యా జజ్ఞే సుతాత్తస్య వనే నివసతః సతః।
నాంనా సత్యవతీ నామ రూపేణాప్రతిమా భువి॥ 13-7-7(81466)
తాం వవ్రే భార్గవః శ్రీమాంశ్చ్యవనస్యాత్మసంభవః।
ఋచీక ఇతి విఖ్యాతో విపులే తపసి స్థితః॥ 13-7-8(81467)
స తాం న ప్రదదౌ తస్మై ఋచీకాయ మహాత్మనే।
దరిద్ర ఇతి మత్వా వై గాధిః శత్రునిబర్హణః॥ 13-7-9(81468)
ప్రత్యాఖ్యాయ పునర్యాంతమబ్రవీద్రాజసత్తప్రః।
శుల్కం ప్రదీయతాం మహ్యం తతో వత్స్యసి మే సుతాం॥ 13-7-10(81469)
ఋచీక ఉవాచ। 13-7-11x(6761)
కిం ప్రయచ్ఛామి రాజేంద్ర తుభ్యం శుల్కమహం నృప।
దుహితుర్బ్రూహ్యసంసక్తో మాఽభూత్తత్ర విచారణా॥ 13-7-11(81470)
గాధిరువాచ। 13-7-12x(6762)
చంద్రరశ్మిప్రకాశానాం హయానాం వాతరహసాం।
ఏకతః శ్యామకర్ణానాం సహస్రం దాహ భార్గవ॥ 13-7-12(81471)
భీష్మ ఉవాచ। 13-7-13x(6763)
తతః స భృగుశార్దూలశ్చ్యవనస్యాత్మజః ప్రభుః।
అబ్రవీద్వరుణం దేవమాదిత్యం పతిమంభసాం॥ 13-7-13(81472)
ఏకతః శ్యామకర్ణానాం హయానాం చంద్రవర్చసాం।
సహస్రం వాతవేగానాం భిక్షే త్వాం దేవసత్తమ॥ 13-7-14(81473)
తథేతి వరుణో దేవ ఆదిత్యో భృగుసత్తమం।
ఉవాచ యత్ర తే చ్ఛందస్తత్రోత్థాస్యంతి వాజినః॥ 13-7-15(81474)
ధ్యాతమాత్రే ఋచీకేన హయానాం చంద్రవర్చసాం।
గంగాజలాత్సముత్తస్థౌ సహస్రం విపులౌజసాం॥ 13-7-16(81475)
అదూరే కాన్యకుబ్జస్య గంగాయాస్తీరముత్తమం।
అశ్వతీర్థం తదద్యాపి మానవాః పరిచక్షతే॥ 13-7-17(81476)
తతో వై గాధయే తాత సహస్రం వాజినాం శుభం।
ఋచీకః ప్రదదౌ ప్రీతః శుల్కార్థం తపతాం వరః॥ 13-7-18(81477)
తతః స విస్మితో రాజా గాధిః శాపభయేన చ।
దదౌ తాం సమలంకృత్య కన్యాం భృగుసుతాయ వై॥ 13-7-19(81478)
జగ్రాహ విధివత్పాణిం తస్యా బ్రహ్మర్షిసత్తమః।
సా చ తం పతిమాసాద్య పరం హర్షమవాప హ॥ 13-7-20(81479)
స తుతోష చ బ్రహ్మర్షిస్తస్యా వృత్తేన భారత।
ఛందయామాస చైవైనాం వరేణ వరవర్ణినీం॥ 13-7-21(81480)
మాత్రే తత్సర్వమాచఖ్యౌ సా కన్యా రాజసత్తమ।
అథతామబ్రవీన్మాతా సుతాం కించిదవాఙ్ముఖీం॥ 13-7-22(81481)
మమాపి పుత్రి భర్తా తే ప్రసాదం కర్తుమర్హతి।
అపత్యస్య ప్రదానేన సమర్థశ్చ మహాతపాః॥ 13-7-23(81482)
తతః సా త్వరితం గత్వా తత్సర్వం ప్రత్యవేదయత్।
మాతుశ్చికీర్షితం రాజన్ఋచీకస్తామథాబ్రవీత్॥ 13-7-24(81483)
గుణవంతం చ పుత్రం వై త్వం చ సాఽథ జనిష్యథ।
జనన్యాస్తవ కల్యాణి మా భూద్వై ప్రణయోఽన్యథా॥ 13-7-25(81484)
తవ చైవ గుణశ్లాఘీ పుత్ర ఉత్పత్స్యతే మహాన్।
అస్మద్వంశకరః శ్రీమాంస్తవ భ్రాతా చ వంశకృత్॥ 13-7-26(81485)
ఋతుస్నాతా చ సాఽశ్వత్థం త్వం చ వృక్షముదుంబరం।
పరిష్వజేతం కల్యాణి తత ఇష్టమవాప్స్యథః॥ 13-7-27(81486)
చరుద్వయమిదం చైవ మంత్రపూతం శుచిస్మితే।
త్వం చ సా చోపభుంజీతం తతః పుత్రావవాప్స్యథః॥ 13-7-28(81487)
తతః సత్యవతీ హృష్టా మాతరం ప్రత్యభాషత।
యదృచీకేన కథితం తచ్చాచఖ్యౌ చరుద్వయం॥ 13-7-29(81488)
తామువాచ తతో మాతా సుతాం సత్యవతీం తదా।
పుత్రి పూర్వోపపన్నాయాః కురుష్వ వచనం మమ॥ 13-7-30(81489)
భర్త్రా య ఏష దత్తస్తే చరుర్మంత్రపురస్కృతః।
ఏనం ప్రయచ్ఛ మహ్యం త్వం మదీయం త్వం గృహాణ చ॥ 13-7-31(81490)
వ్యత్యాసం వృక్షయోశ్చాపి కరవావ శుచిస్మితే।
యది ప్రమాణం వచనం మమ మాతురనిందితే॥ 13-7-32(81491)
స్వమపత్యం విశిష్టం హి సర్వ ఇచ్ఛత్యనావిలం।
వ్యక్తం భగవతా చాత్ర కృతమేవం భవిష్యతి॥ 13-7-33(81492)
తతో మే త్వచ్చరౌ భావః పాదపే చ సముధ్యమే।
కథం విశిష్టో భ్రాతా మే భవేదిత్యేవ చింతయ 13-7-34(81493)
తథాచ కృతవత్యౌ తే మాతా సత్యవతీ చ సా।
అథ గర్భావనుప్రాప్తే ఉభే తే వై యుధిష్ఠిర॥ 13-7-35(81494)
దృష్ట్వా గర్భమనుప్రాప్తాం భార్యాం స చ మహానృషిః।
ఉవాచ తాం సత్యవతీం దుర్మనా భృగుసత్తమః॥ 13-7-36(81495)
వ్యత్యాసేనోపయుక్తస్తే చరుర్వ్యక్తం భవిష్యతి।
వ్యత్యాసః పాదపే చాపి సువ్యక్తం తే కృతః శుభే॥ 13-7-37(81496)
మయా హి విశ్వం యద్బ్రాహ్మ త్వచ్చరౌ సన్నివేశితం।
క్షత్రవీర్యం చ సకలం చరౌ తస్యా నివేశితం॥ 13-7-38(81497)
త్రైలోక్యవిఖ్యాతగుణం త్వం విప్రం జనయిష్యసి।
సా చ క్షత్రం విశిష్టం వై తత ఏతత్కృతం మయా॥ 13-7-39(81498)
వ్యత్యాసస్తు కృతో యస్మాత్త్వయా మాత్రా చ తే శుభే।
తస్మాత్సా బ్రాహ్మణం శ్రేష్ఠం మాతా తే జనయిష్యతి॥ 13-7-40(81499)
క్షత్రియం తూగ్రకర్మాణం త్వం భద్రే జనయిష్యసి।
న హి తే తత్కృతం సాధు మాతృస్నేహేన భామిని॥ 13-7-41(81500)
సా శ్రుత్వా శోకసంతప్తా పపాత వరవర్ణినీ।
భూమౌ సత్యవతీ రాజంశ్ఛిన్నేవ రుచిరా లతా॥ 13-7-42(81501)
ప్రతిలభ్య చ సా సంజ్ఞాం శిరసా ప్రణిపత్య చ।
ఉవాచ భార్యా భర్తారం గాధేయీ భార్గవర్షభం॥ 13-7-43(81502)
ప్రసాదయంత్యాం భార్యాయాం మయి బ్రహ్మవిదాంవర।
ప్రసాదం కురు విప్రర్షే న మే స్యాత్త్రత్రియః సుతః॥ 13-7-44(81503)
కామం మమోగ్రకర్మా వై పౌత్రో భవితుమర్హతి।
న తు మే స్యాత్సుతో బ్రహ్మన్నేష మే దీయతాం వరః॥ 13-7-45(81504)
ఏవమస్త్వితి హోవాచ స్వాం భార్యాం సుమహాతపాః।
తతః సా జనయామాస జమదగ్నిం సుతం శుభం॥ 13-7-46(81505)
విశ్వామిత్రం చాజనయద్గాధిభార్యా యశస్వినీ।
ఋషేః ప్రసాదాద్రాజేంద్ర బ్రహ్మర్షి బ్రహ్మవాదినం॥ 13-7-47(81506)
తతో బ్రాహ్మణతాం యాతో విశ్వామిత్రో మహాతపాః।
క్షత్రియః సోఽప్యథ తథా బ్రహ్మవంశస్య కారకః॥ 13-7-48(81507)
తస్య పుత్రా మహాత్మానో బ్రహ్మవంశవివర్ధనాః।
తపస్వినో బ్రహ్మవిదో గోత్రకర్తార ఏవ చ॥ 13-7-49(81508)
మధుచ్ఛందశ్చ భగవాందేవరాతశ్చ వీర్యవాన్।
అక్షీణశ్చ శకుంతశ్చ బభ్రుః కాలపథస్తథా॥ 13-7-50(81509)
యాజ్ఞవల్క్యశ్చ విఖ్యాతస్తథా స్థూణో మహావ్రతః।
ఉలూకో యమదూతశ్చ తథర్షిః సైంధవాయనః॥ 13-7-51(81510)
పర్ణజంఘశ్చ భగవాన్గావలశ్చ మహానృషిః।
ఋషిర్వజ్రస్తథా ఖ్యాతః సాలంకాయన ఏవ చ॥ 13-7-52(81511)
లీలాఢ్యో నారదశ్చైవ తథా కూర్చాముఖః స్మృతః।
వాదులిర్ముసలశ్చైవ వక్షోగ్రీవస్తథైవ చ। 13-7-53(81512)
ఆంఘ్రికో నైకదృక్చైవ శిలాయూపః సితః శుచిః।
చక్రకో మారుతంతవ్యో వాతఘ్నోఽథాశ్వలాయనః॥ 13-7-54(81513)
శ్యామాయనోఽథ గార్గ్యశ్చ జాబాలిః సుశ్రుతస్తథా।
కారీషిరథ సంశ్రుత్యః పరపౌరవతంతవః॥ 13-7-55(81514)
మహానృషిశ్చ కపిలస్తథర్షిస్తాడకాయనః।
తథైవ చోపగహనస్తథర్షిశ్చాసురాయణః॥ 13-7-56(81515)
మార్దమర్షిర్హిరణ్యాక్షో జంగారిర్బాభ్రవాయణిః।
భూతిర్విభూతిః సూతశ్చ సురకృత్తు తథైవ చ॥ 13-7-57(81516)
అరాలిర్నాచికశ్చైవ చాంపేయోజ్జయనౌ తథా।
నవతంతుర్బకనఖః సేయనో యతిరేవ చ॥ 13-7-58(81517)
అంభోరుదశ్చారుమత్స్యః శిరీషీ చాథ గార్దభిః।
ఊర్జయోనిరుదాపేక్షీ నారదీ చ మహానృషిః।
విశ్వామిత్రాత్మజాః సర్వే మునయో బ్రహ్మవాదినః॥ 13-7-59(81518)
తథైవ క్షత్రియో రాజన్విశ్వామిత్రో మహాతపాః।
ఋచీకేనాహితం బ్రహ్మ పరమేతద్యుధిష్ఠిర॥ 13-7-60(81519)
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం తత్వేన భరతర్షభ।
విశ్వామిత్రస్య వై జన్మ సోమసూర్యాగ్నితేజసః॥ 13-7-61(81520)
యత్రయత్ర చ సందేహో భూయస్తే రాజసత్తమ।
తత్రతత్ర చ మాం బ్రూహి చ్ఛేత్తాఽస్మి తవ సంశయాన్॥ ॥ 13-7-62(81521)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి సప్తమోఽధ్యాయః॥ 7 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-7-1 బ్రాహ్మణేష్వపి ఋషిత్వం మంత్రద్రష్టృత్వం గోత్రప్రవర్తకత్వం వా॥ 7-7-2 భరతస్యాన్వయే చైవాజమీఢ ఇతి ఝ.పాఠః॥ 7-7-5 పిప్పలస్తస్య తనయ ఇతి య, పాఠః। పల్లవస్తస్యేతి ట. పాఠః॥ 7-7-6 ప్రసవేన సోమాభిషవనిమిత్తేన। అర్థీ పుత్రార్థీ॥ 7-7-7 సుతాత్ సోమా భిషవోపలక్షికతాద్యజ్ఞాత్॥ 7-7-8 భార్గవో భృగోర్గోత్రాపత్యం॥ 7-7-10 వత్స్యసి ఉద్వాహేన ప్రాప్స్యసి॥ 7-7-11 అసంసక్తో నిఃసంశయః॥ 7-7-13 ఆదిత్యమదితేః పుత్రం॥ 7-7-15 వరేణ పుత్రం తే దాస్యామీత్యనుగ్రహేణ॥ 7-7-30 పూర్వోపపన్నాయా భర్తుః సంబంధాత్పూర్వముపపన్నాయాః గురుత్వేన ప్రాప్తాయాస్తవ భర్త్రపేక్షయాహం గరీయసీత్యర్థః। పుత్రి పూర్వప్రపన్నాయా ఇతి ట.ధ పాఠః॥ 7-7-44 క్షత్రియః క్షత్రియవదుగ్రక్రమా॥ 7-7-53 ఊర్ఘ్వలిర్ముసలశ్చేతి ట.ధ.పాఠ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.